Test2-ci bölmə. Ətraf aləm və biz – Test Azərbaycan dili · 11 2-ci bölmə. Ətraf aləm və biz İstifadə sahəsi: Chapter 10 sual 1. F.Əttarın 5-ci nəsihətinə əsasən, işlərin yolunda getməsi üçün nə etmək lazımdır? A) Yalnız öz istəyinə görə hərəkət etmək. B) Ətrafındakılarla məsləhətləşmək. C) Çirkin işlərdən tamamilə uzaq durmaq. D) Şeytanla ortaq olmaq. 2. Mətnə əsasən, 1900-cü ilin payızında seminariyanın direktoru Miropyevi ən çox narahat edən nə idi? A) Qışın yaxınlaşması və müəllimlərin soyuqdan şikayət etməsi. B) Tələbələrin tərbiyəli olmaması və dərsə davamiyyətlərinin aşağı olması. C) “Tatar” uşaqlarının taleyi və onların rus dilində danışmaqda çətinlik çəkmələri. D) Müəllimlərin seminariyanın işinə laqeyd yanaşması və qeyri-qanuni fəaliyyətlərə yol vermələri. 3. Prezident İlham Əliyev Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü münasibətilə çıxışında azərbaycanlılara hansı mühüm mesajı verir? A) Onların arxasında möhkəm və güclü Azərbaycan dövlətinin dayandığı. B) Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların Vətənə qayıtmalı olduğu. C) Həmrəylik günü münasibətilə xaricdə yaşayan azərbaycanlılara maliyyə yardımı ediləcəyi. D) Dünya azərbaycanlılarının siyasi fəaliyyətlərini məhdudlaşdırmalı olduğu. 4. Müəllim şagirddən basketbol topunu nə etməyini xahiş etdi? A) Səbətdən kənara atmağı B) Yerə atıb sərbəst buraxmağı C) Əlində tutub gözləməyi D) “Xəyali səbətə” atmağı 5. Balıqçı Rahim hansı dənizin sahilində yaşayırdı? A) Qara dəniz B) Ağ dəniz C) Xəzər dənizi D) Baltik dənizi 6. Yaqut əl-Həməvi hansı əsərində Azərbaycan haqqında məlumat verir? A) Kitab əl-Əğani B) Mucəm əl-buldən C) Şəhər kitabları D) Səyahətnamə 7. Səməd Vurğunun "Şəfqət bacısı" şeirində kimə müraciət olunur? A) Ana yurdumun qızı, gəlini B) Döyüşçü əsgərlər C) Yaralı əsgərlər D) Dahilər 8. F.Əttarın 1-ci nəsihətində "İnsanları sev, insanlığı sev. İnsan sevmədən anlaya bilməz" ifadəsi hansı fikri vurğulayır? A) Sevginin yalnız insana aid olduğu. B) Anlayışın təməlində sevginin dayandığı. C) İnsanlığı sevməyin vacibliyi. D) Sevginin anlamağa mane olduğu. 9. Fəridəddin Əttarın 8-ci nəsihətinə görə, ağıl sahiblərinin əsas fərqləndirici xüsusiyyəti nədir? A) Həmişə danışmaq və fikirlərini bildirmək. B) Cahil insanları tənqid etmək. C) Sükut və düşüncəli olmaq. D) Yalan danışmaqdan çəkinməmək. 10. Nazəndə bacı digər bacılarından necə fərqlənirdi? A) Deyib-gülən və çox gözəl idi B) Həmişə sakit və düşüncəli idi C) Boyca ən hündür idi D) Çox dəcəl və inadkar idi 11. Qələbəyə nə qədər uzaq və yaxın olduğumuzu bilmək istəyiriksə, ilk növbədə nə etməliyik? A) Daha çox məşq etməliyik. B) Rəqiblərimizi yaxşı tanımalıyıq. C) “Finiş xətti”ni görməliyik. D) Komanda yoldaşlarımızla razılaşmalıyıq. 12. Prezident İlham Əliyevin çıxışında "2016-cı il Azərbaycanda “Multikulturalizm ili” elan edilmişdir." ifadəsi ilə hansı məqsəd güdülür? A) Azərbaycanın müxtəlif din, millət və etnik qrupların birgə dinc yaşadığı tolerant bir ölkə olduğunu dünyaya tanıtmaq. B) Azərbaycanda yaşayan müxtəlif xalqların mədəniyyətlərini qorumaq və inkişaf etdirmək. C) Multikulturalizm siyasətinin Azərbaycanda uğurlu nəticələr verdiyini göstərmək. D) Dünyada multikulturalizm ideyalarının təbliğində Azərbaycanın rolunu artırmaq. 13. Mətnə əsasən, Səttar Bəhlulzadənin rəng palitrasının zənginliyi, poetik əhvali-ruhiyyə və kolorit gözəlliyi ilə seçilən üslubunu Prezident İlham Əliyev necə qiymətləndirir? A) Onun əsərləri milli təsviri sənətin ən qiymətli inciləri sırasındadır. B) O, texnikumda təhsil alsa da, yaradıcılığı zəif idi. C) Onun rəngləri adi rəssamların istifadə etdiyi rənglərdən fərqlənmirdi. D) Onun əsərləri yalnız savad gücünə yaradılmışdı. 14. Kiçik bacının adı nə idi? A) Sərvişah B) Gülnar C) Nazəndə D) Hurizat 15. Mətnə görə, Vətənin müdafiəsində əsas məqsəd nədir? A) Torpaqları qorumaq B) İnsanların dinini, canını, malını və namusunu qorumaq C) Düşməni ölkədən qovmaq D) Milli kimliyi qorumaq 16. Mətnə əsasən, həyatda “oyun” oynamaq istəyən insanlar üçün ən vacib olan nədir? A) Yaxşı idman bacarıqları B) Çoxlu dostlar C) Mütləq hədəflərin olması D) Böyük bir səbətin olması 17. Referatın təqdimatı zamanı dinləyicilərin diqqətini cəlb etmək üçün nə etmək lazımdır? A) Maraqlı giriş vermək. B) Yalnız vacib məqamları sadalamaq. C) Sakit və asta danışmaq. D) Şəkillərdən istifadə etməmək. 18. Yaqut əl-Həməvi hansı ölkəni "döyüşlər ölkəsi" adlandırır? A) Arran B) Şirvan C) Azərbaycan D) Bab əl-Əvbab 19. Şeirin hansı misralarında təbiətin insana töhfəsi vurğulanır? A) Çiçək sevən, şeir sevən bir millətin / Qəlbi kimi gülür bağlar... B) Elə bil ki insanlara töhfəsidir təbiətin / Göy təpələr, yaşıl dağlar. C) Yenə təbiətlə üz-üzəyəm mən, / Döş-döşə, baş-başa, göz-gözəyəm mən. D) Gəlir ildırımlar kəllə-kəlləyə, / Şimşəklər döyüşür hey kəllər kimi. 20. Yaqut əl-Həməvi Azərbaycana ikinci dəfə nə vaxt gəlmişdir? A) 1213-cü ildə B) 1220-ci ildə C) 1215-ci ildə D) 1223-cü ildə 21. Referat hazırlamaq üçün hansı mərhələdə 'Götürülən məlumatların mənbələrini qeyd edin' tapşırığı yerinə yetirilir? A) Mövzunu müəyyənləşdirərkən B) Suallar hazırlayarkən C) Məlumat toplamaq mərhələsində D) Təqdimat hazırlayarkən 22. Zəlimxan Yaqubun şeirində "Yurd sevgisi ocaqdır, qalma bu oda həsrət, Ömrün boyu alovlan, bu ocaq üçün yaşa!" misraları ilə hansı məna ifadə olunur? A) Vətənə məhəbbətin insana həyat verdiyi və bu məhəbbətlə yaşamağın vacibliyi. B) İnsanın öz yurdunu tərk edərək başqa yerlərdə xoşbəxtlik axtarmalı olduğu. C) Ocağın yalnız fiziki istilik mənbəyi olduğu və onun üçün yaşamağın mənasızlığı. D) Vətən sevgisinin insana heç bir fayda vermədiyi və bu sevgidən uzaq durmaq lazım olduğu. 23. Şeirə görə, insan təbiətdən hansı keyfiyyətləri mənimsəmişdir? A) Yalnız saflığı və sərtliyi B) Saflığı, şəffaflığı, sərtliyi və mərdliyi C) Yalnız mərdliyi və saflığı D) Şəffaflığı, sərtliyi və saflığı 24. Mətnə əsasən, hansı sözləri demək çətindir? A) Sevgi və bağışlamaq sözlərini B) Nifrət və qəzəb sözlərini C) Təşəkkür və minnətdarlıq sözlərini D) Təəssüf və peşmançılıq sözlərini 25. Referatın əsas hissələrindən biri hansıdır? A) Mövzunun müəyyənləşdirilməsi B) Məlumatların toplanması C) Nədən bəhs ediləcəyinin diqqətə çatdırılması D) Mənbələrin qeyd edilməsi 26. Mətnin sonunda Üzeyir Hacıbəyli haqqında verilən məlumata görə, o, nə fikrinə düşmüşdü? A) Rus dilində daha çox mahnı bəstələmək. B) Tatar dilində opera yazmaq. C) Musiqi bəstələmək və opera yazmaq. D) Ana dilində dərs kitabları tərtib etmək. 27. Tikinti fəaliyyətinin ən qədim dövrlərindən bəhs edən mətnə əsasən, insanlar ilk sığınacaqları hansı məqsədlə düzəltmişlər? A) Yırtıcı heyvanlardan qorunmaq və pis hava şəraitindən müdafiə olunmaq üçün. B) Yaşayış sahələrini genişləndirmək və təsərrüfat tikililəri yaratmaq üçün. C) Dini ayinləri yerinə yetirmək və mədəni tədbirlər keçirmək üçün. D) Sosial təbəqələşməni göstərmək və statusu bildirmək üçün. 28. Mətnə görə, 'sevirəm' sözünü demək niyə çətindir? A) Bu sözü deyən adamın üzü bozarır. B) Saf məhəbbətlə sevən insanlar bunu etiraf etməkdə çətinlik çəkirlər. C) Bu sözü demək üçün cəsarət lazımdır. D) İnsanlar bu sözü dedikdə soyuqqanlı olurlar. 29. Mətnə görə, Səttar Bəhlulzadənin rənglərinin digər rəssamların rənglərindən fərqlənməsinin səbəbi nədir? A) Bu rənglər müəllifin kəşfidir. B) O, nadir boyalardan istifadə edirdi. C) O, rəngləri təsadüfən seçirdi. D) O, rəngləri təbiətdən götürmürdü. 30. Azıx mağarasının V təbəqəsində aşkarlanan yarımdairə formalı hörgü nəyin bünövrəsi hesab olunur? A) Sahəsi 15 kv m-ə yaxın olan süni qurğunun. B) 10-12 nəfərlik Neandertal komalarının. C) Qəbilə başçısına məxsus böyük evin. D) Müdafiə məqsədli hasarın. 31. Neolit dövründə tikililərin planlaşdırılması və materialları haqqında mətn nə deyir? A) Tikililər dairəvi və ya yarımqövs düzbucaqlı planlı olaraq gil plitələrdən və ya çiy kərpicdən ucaldılırdı. B) Tikililər yalnız daşdan hörülürdü və dördkünc planlı idi. C) Tikililər yüngül materiallardan, məsələn, ağacdan hazırlanırdı. D) Tikililər möhkəm daş bünövrə üzərində möhrəgil divarlarla tikilirdi. 32. Mətn müəllifinin fikrincə, 'bağışla' kəlməsini deməyin nəticəsi nədir? A) Münaqişənin daha da dərinləşməsi B) Adamın qəzəbinin artması C) Ürəyin daha da sərtləşməsi D) Kinin, qəzəbin soyuması və münaqişənin aradan qalxması 33. Mətnə əsasən, Azərbaycanda suyun müqəddəsliyi hansı sahələrdə özünü göstərir? A) Yalnız el-oba mərasimlərində B) Şifahi xalq ədəbiyyatında, adət-ənənə və inanclarda C) Təkcə Novruz bayramında D) Əsasən Kövsəc bayramında 34. Plastik butulkaların tərkibində olan və ürək-damar, diabet xəstəlikləri riskini artıran birləşmə hansıdır? A) Bisfenol B B) Bisfenol A C) Polietilen D) Polipropilen 35. Britaniyalı alimlərin tədqiqatına görə, hansı məişət əşyaları ölümcül xəstəliklərin inkişafına səbəb ola bilər? A) Metal qablar B) Şüşə butulkalar C) Plastik butulkalar D) Keramika qablar 36. Çanaqqalanı ölümsüzləşdirən əsas amil nə idi? A) Əsgərlərin sayı B) Silahların texniki təkmilliyi C) Düşmənin zəifliyi D) Türk millətinin mənəvi gücü və birliyi 37. Şeirdə "Qayalar dayanıb heykəllər kimi" ifadəsi ilə nəyə nail olunur? A) Qayaların hərəkətsizliyi vurğulanır B) Qayaların möhkəmliyi və əzəməti heykəllərlə müqayisə edilir C) Qayaların rəngi təsvir edilir D) Qayaların forması təsvir edilir 38. Səməd Vurğunun "Ananın öyüdü" şeiri ilə "Çanaqqalanı ölümsüzləşdirən ruh" mətninin ümumi mövzusu nədir? A) Müharibənin dəhşətləri B) Ana-uşaq münasibətləri C) Vətənpərvərlik və Vətən uğrunda fədakarlıq D) Tarixi hadisələrin təhlili 39. Nigar xanım 1914-cü ildə qadınlara müraciətində onları nəyə çağırırdı? A) Ərlərinə dəstək olmağa və mübarizliyə B) Yaralılara kömək etməyə C) Ana dilini qorumağa D) Təhsil almağa 40. Möhbəddin Səmədin "Yaddaşımızın yaşıdları" kitabından götürülmüş bu parçada Səttar Bəhlulzadənin hansı xüsusiyyəti vurğulanır? A) Onun qeyri-adi yaradıcılığı B) Onun təvazökarlığı C) Onun xarici dilləri bilməsi D) Onun musiqiyə olan marağı 41. Nigar xanımın atası Hüseyn Əfəndinin Tiflisdə tutduğu vəzifə hansı idi? A) Qafqaz Dini idarəsinin müftisi B) Qori seminariyasının müəllimi C) Müsəlman alayının komandiri D) Azərbaycan dili müəllimi 42. Mətnə əsasən, Üzeyir Hacıbəylinin “müəllim-vətəndaş” olmaq istəyi nə ilə bağlı idi? A) Rus dilində təhsil verərək rus mədəniyyətini yaymaqla. B) Vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirərək məktəblər üçün ana dilində dərs kitabları tərtib etməklə. C) Bəstəkar və yazıçı olaraq xalqına xidmət etməklə. D) Xarici dilləri öyrənərək beynəlxalq əlaqələr qurmaqla. 43. F.Əttarın 4-cü nəsihətində "Verdiyi öyüdə şəxsən özü əməl edən, onu başqalarına da dinlədə bilər" fikri hansı prinsipə əsaslanır? A) Təbliğatın gücü. B) Nümunəvi davranışın təsiri. C) Cəza mexanizminin tətbiqi. D) Məcburi itaətin zəruriliyi. 44. İgid əsgərin "gözlərimi görəcəklərimi gördükdən sonra itirdim..." sözləri nəyə işarə edirdi? A) Onun görmə qabiliyyətini itirməsinə B) Vətən qarşısındakı borcunu yerinə yetirdiyinə C) İngilis zirehli gəmisi "Queen Elizabeth"ə verdiyi zədəyə D) Müharibənin çətinliklərinə 45. Şeirin "Bağrına bas bu torpağı isti bir qucaq kimi, Dəniz kimi dalğalan, çağla gur bulaq kimi. Bakı nefti Xəzərdə alışsın çıraq kimi, Dünyanı nurlandıran çilçıraq üçün yaşa!" hissəsində şair hansı ideyanı önə çəkir? A) Azərbaycanın təbii sərvətlərinin və coğrafi mövqeyinin əhəmiyyəti, bu sərvətlərlə dünyanı işıqlandırmaq ideyası. B) Xəzər dənizinin çirklənməsi və neft hasilatının ekoloji fəlakətə səbəb olması. C) Azərbaycanın dənizlə əhatə olunmuş bir ölkə olması və bu səbəbdən əhalinin dənizə yaxın yaşaması. D) Bakı neftinin dünya bazarına çıxarılmasının çətinlikləri və bu sahədəki problemlər. 46. Referat hazırlamaq üçün material toplamaq mərhələsində nə etmək lazımdır? A) Mövzu ilə bağlı lazımi materialları toplamaq, mənbələri qeyd etmək, ən uyğun olanı seçmək, şəkil və sitat toplamaq, materialların suallara uyğunluğunu yoxlamaq. B) Yalnız mövzu ilə bağlı materialları toplamaq və mənbələri qeyd etmək. C) Ən uyğun materialları seçmək və şəkil, sitat toplamaq. D) Toplanmış materialların suallara uyğunluğunu yoxlamaq və mənbələri qeyd etmək. 47. Yaqut əl-Həməvi Azərbaycandakı bağlar və çaylar haqqında nə yazır? A) Bağlar azdır, çaylar isə quruyur. B) Bağlar və çaylar çoxdur, lakin su keyfiyyətsizdir. C) Heç bir yerdə buradakı qədər bağlar və bu qədər çox çay və bulaqlar görməmişəm. D) Bağlar mövcuddur, lakin çaylar yalnız dağlıq ərazilərdə axır. 48. Bacılardan böyüyünün adı nə idi? A) Sərvişah B) Gülnar C) Nazəndə D) Hurizat 49. Amerikalı rəssam Səttar Bəhlulzadənin əsərlərində akademizm olmadığını, onların təbii istedadın məhsulu olduğunu söyləyərkən nəyi nəzərdə tutur? A) Əsərlərin savad gücünə deyil, ilham gücünə yaradıldığını B) Əsərlərin texniki cəhətdən zəif olduğunu C) Əsərlərin məktəb təhsili olmadan yaradıldığını D) Əsərlərin yalnız təbiəti olduğu kimi təsvir etdiyini 50. İnsan orqanizminin neçə faizini su təşkil edir? A) 50% B) 60% C) 70% D) 80% 51. Musiqi müəllimi Pekkerin dediyinə görə, hansı tələbələr musiqi dərslərində daha fəal idilər? A) Rus dilində danışan bütün tələbələr. B) Xarici rəqsləri öyrənən tələbələr. C) Üzeyir Hacıbəyli, Əli Terequlov, Zülfüqar Hacıbəyov. D) Orkestrdə çalan tələbələr. 52. Şeirdə "Gözəllik adlanan möcüzəyəm mən" misrasında şair təbiəti nəyə bənzədir? A) Bir möcüzəyə B) Bir şah əsərə C) Bir sənət əsərinə D) Bir ilahi qüvvəyə 53. Söhbət üçün seçilən yerin xüsusiyyəti nə idi və bu, nəyi sübut etmək üçün ən yaxşı yer idi? A) Böyük bir idman zalı idi; idmanın sağlamlıq üçün faydasını sübut etmək üçün. B) Səbəti olmayan bir basketbol salonu idi; həyatda hədəfin vacibliyini sübut etmək üçün. C) Açıq bir meydança idi; azadlığın əhəmiyyətini sübut etmək üçün. D) Sinif otağı idi; təhsilin rolunu sübut etmək üçün. 54. E.ə. III minilliyin birinci yarısında yaylaq-köç heyvandarlığına keçidlə bağlı olaraq hansı tip məskənlər yaranmağa başlamışdır? A) Yay otlaqlarının yaxınlığında salınan məskənlər (məsələn, Cinlitəpə, Dəlidağ). B) Qalalar və müdafiə istehkamları. C) Böyük ticarət mərkəzləri. D) Dərin mağaralarda və yeraltı sığınacaqlarda. 55. Mətnə əsasən, 'bağışlamağı bacarmaq' nə üçün vacibdir? A) Qəzəbi soyutmaq üçün B) Münaqişələri bitirmək üçün C) Kini unutmaq üçün D) Özümüz də bağışlanmaq üçün 56. Üzeyir bəy kimə məktub yazdığı şeirin iki bəndinə yazdığı romans yarımçıq qalmışdır? A) Nigar xanıma B) Səadət xanıma C) Qızlar İnstitutunun direktoruna D) Əliağa Şıxlinskaya Nəticəni göstər
1. F.Əttarın 5-ci nəsihətinə əsasən, işlərin yolunda getməsi üçün nə etmək lazımdır? A) Yalnız öz istəyinə görə hərəkət etmək. B) Ətrafındakılarla məsləhətləşmək. C) Çirkin işlərdən tamamilə uzaq durmaq. D) Şeytanla ortaq olmaq.
2. Mətnə əsasən, 1900-cü ilin payızında seminariyanın direktoru Miropyevi ən çox narahat edən nə idi? A) Qışın yaxınlaşması və müəllimlərin soyuqdan şikayət etməsi. B) Tələbələrin tərbiyəli olmaması və dərsə davamiyyətlərinin aşağı olması. C) “Tatar” uşaqlarının taleyi və onların rus dilində danışmaqda çətinlik çəkmələri. D) Müəllimlərin seminariyanın işinə laqeyd yanaşması və qeyri-qanuni fəaliyyətlərə yol vermələri.
3. Prezident İlham Əliyev Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü münasibətilə çıxışında azərbaycanlılara hansı mühüm mesajı verir? A) Onların arxasında möhkəm və güclü Azərbaycan dövlətinin dayandığı. B) Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların Vətənə qayıtmalı olduğu. C) Həmrəylik günü münasibətilə xaricdə yaşayan azərbaycanlılara maliyyə yardımı ediləcəyi. D) Dünya azərbaycanlılarının siyasi fəaliyyətlərini məhdudlaşdırmalı olduğu.
4. Müəllim şagirddən basketbol topunu nə etməyini xahiş etdi? A) Səbətdən kənara atmağı B) Yerə atıb sərbəst buraxmağı C) Əlində tutub gözləməyi D) “Xəyali səbətə” atmağı
5. Balıqçı Rahim hansı dənizin sahilində yaşayırdı? A) Qara dəniz B) Ağ dəniz C) Xəzər dənizi D) Baltik dənizi
6. Yaqut əl-Həməvi hansı əsərində Azərbaycan haqqında məlumat verir? A) Kitab əl-Əğani B) Mucəm əl-buldən C) Şəhər kitabları D) Səyahətnamə
7. Səməd Vurğunun "Şəfqət bacısı" şeirində kimə müraciət olunur? A) Ana yurdumun qızı, gəlini B) Döyüşçü əsgərlər C) Yaralı əsgərlər D) Dahilər
8. F.Əttarın 1-ci nəsihətində "İnsanları sev, insanlığı sev. İnsan sevmədən anlaya bilməz" ifadəsi hansı fikri vurğulayır? A) Sevginin yalnız insana aid olduğu. B) Anlayışın təməlində sevginin dayandığı. C) İnsanlığı sevməyin vacibliyi. D) Sevginin anlamağa mane olduğu.
9. Fəridəddin Əttarın 8-ci nəsihətinə görə, ağıl sahiblərinin əsas fərqləndirici xüsusiyyəti nədir? A) Həmişə danışmaq və fikirlərini bildirmək. B) Cahil insanları tənqid etmək. C) Sükut və düşüncəli olmaq. D) Yalan danışmaqdan çəkinməmək.
10. Nazəndə bacı digər bacılarından necə fərqlənirdi? A) Deyib-gülən və çox gözəl idi B) Həmişə sakit və düşüncəli idi C) Boyca ən hündür idi D) Çox dəcəl və inadkar idi
11. Qələbəyə nə qədər uzaq və yaxın olduğumuzu bilmək istəyiriksə, ilk növbədə nə etməliyik? A) Daha çox məşq etməliyik. B) Rəqiblərimizi yaxşı tanımalıyıq. C) “Finiş xətti”ni görməliyik. D) Komanda yoldaşlarımızla razılaşmalıyıq.
12. Prezident İlham Əliyevin çıxışında "2016-cı il Azərbaycanda “Multikulturalizm ili” elan edilmişdir." ifadəsi ilə hansı məqsəd güdülür? A) Azərbaycanın müxtəlif din, millət və etnik qrupların birgə dinc yaşadığı tolerant bir ölkə olduğunu dünyaya tanıtmaq. B) Azərbaycanda yaşayan müxtəlif xalqların mədəniyyətlərini qorumaq və inkişaf etdirmək. C) Multikulturalizm siyasətinin Azərbaycanda uğurlu nəticələr verdiyini göstərmək. D) Dünyada multikulturalizm ideyalarının təbliğində Azərbaycanın rolunu artırmaq.
13. Mətnə əsasən, Səttar Bəhlulzadənin rəng palitrasının zənginliyi, poetik əhvali-ruhiyyə və kolorit gözəlliyi ilə seçilən üslubunu Prezident İlham Əliyev necə qiymətləndirir? A) Onun əsərləri milli təsviri sənətin ən qiymətli inciləri sırasındadır. B) O, texnikumda təhsil alsa da, yaradıcılığı zəif idi. C) Onun rəngləri adi rəssamların istifadə etdiyi rənglərdən fərqlənmirdi. D) Onun əsərləri yalnız savad gücünə yaradılmışdı.
15. Mətnə görə, Vətənin müdafiəsində əsas məqsəd nədir? A) Torpaqları qorumaq B) İnsanların dinini, canını, malını və namusunu qorumaq C) Düşməni ölkədən qovmaq D) Milli kimliyi qorumaq
16. Mətnə əsasən, həyatda “oyun” oynamaq istəyən insanlar üçün ən vacib olan nədir? A) Yaxşı idman bacarıqları B) Çoxlu dostlar C) Mütləq hədəflərin olması D) Böyük bir səbətin olması
17. Referatın təqdimatı zamanı dinləyicilərin diqqətini cəlb etmək üçün nə etmək lazımdır? A) Maraqlı giriş vermək. B) Yalnız vacib məqamları sadalamaq. C) Sakit və asta danışmaq. D) Şəkillərdən istifadə etməmək.
18. Yaqut əl-Həməvi hansı ölkəni "döyüşlər ölkəsi" adlandırır? A) Arran B) Şirvan C) Azərbaycan D) Bab əl-Əvbab
19. Şeirin hansı misralarında təbiətin insana töhfəsi vurğulanır? A) Çiçək sevən, şeir sevən bir millətin / Qəlbi kimi gülür bağlar... B) Elə bil ki insanlara töhfəsidir təbiətin / Göy təpələr, yaşıl dağlar. C) Yenə təbiətlə üz-üzəyəm mən, / Döş-döşə, baş-başa, göz-gözəyəm mən. D) Gəlir ildırımlar kəllə-kəlləyə, / Şimşəklər döyüşür hey kəllər kimi.
20. Yaqut əl-Həməvi Azərbaycana ikinci dəfə nə vaxt gəlmişdir? A) 1213-cü ildə B) 1220-ci ildə C) 1215-ci ildə D) 1223-cü ildə
21. Referat hazırlamaq üçün hansı mərhələdə 'Götürülən məlumatların mənbələrini qeyd edin' tapşırığı yerinə yetirilir? A) Mövzunu müəyyənləşdirərkən B) Suallar hazırlayarkən C) Məlumat toplamaq mərhələsində D) Təqdimat hazırlayarkən
22. Zəlimxan Yaqubun şeirində "Yurd sevgisi ocaqdır, qalma bu oda həsrət, Ömrün boyu alovlan, bu ocaq üçün yaşa!" misraları ilə hansı məna ifadə olunur? A) Vətənə məhəbbətin insana həyat verdiyi və bu məhəbbətlə yaşamağın vacibliyi. B) İnsanın öz yurdunu tərk edərək başqa yerlərdə xoşbəxtlik axtarmalı olduğu. C) Ocağın yalnız fiziki istilik mənbəyi olduğu və onun üçün yaşamağın mənasızlığı. D) Vətən sevgisinin insana heç bir fayda vermədiyi və bu sevgidən uzaq durmaq lazım olduğu.
23. Şeirə görə, insan təbiətdən hansı keyfiyyətləri mənimsəmişdir? A) Yalnız saflığı və sərtliyi B) Saflığı, şəffaflığı, sərtliyi və mərdliyi C) Yalnız mərdliyi və saflığı D) Şəffaflığı, sərtliyi və saflığı
24. Mətnə əsasən, hansı sözləri demək çətindir? A) Sevgi və bağışlamaq sözlərini B) Nifrət və qəzəb sözlərini C) Təşəkkür və minnətdarlıq sözlərini D) Təəssüf və peşmançılıq sözlərini
25. Referatın əsas hissələrindən biri hansıdır? A) Mövzunun müəyyənləşdirilməsi B) Məlumatların toplanması C) Nədən bəhs ediləcəyinin diqqətə çatdırılması D) Mənbələrin qeyd edilməsi
26. Mətnin sonunda Üzeyir Hacıbəyli haqqında verilən məlumata görə, o, nə fikrinə düşmüşdü? A) Rus dilində daha çox mahnı bəstələmək. B) Tatar dilində opera yazmaq. C) Musiqi bəstələmək və opera yazmaq. D) Ana dilində dərs kitabları tərtib etmək.
27. Tikinti fəaliyyətinin ən qədim dövrlərindən bəhs edən mətnə əsasən, insanlar ilk sığınacaqları hansı məqsədlə düzəltmişlər? A) Yırtıcı heyvanlardan qorunmaq və pis hava şəraitindən müdafiə olunmaq üçün. B) Yaşayış sahələrini genişləndirmək və təsərrüfat tikililəri yaratmaq üçün. C) Dini ayinləri yerinə yetirmək və mədəni tədbirlər keçirmək üçün. D) Sosial təbəqələşməni göstərmək və statusu bildirmək üçün.
28. Mətnə görə, 'sevirəm' sözünü demək niyə çətindir? A) Bu sözü deyən adamın üzü bozarır. B) Saf məhəbbətlə sevən insanlar bunu etiraf etməkdə çətinlik çəkirlər. C) Bu sözü demək üçün cəsarət lazımdır. D) İnsanlar bu sözü dedikdə soyuqqanlı olurlar.
29. Mətnə görə, Səttar Bəhlulzadənin rənglərinin digər rəssamların rənglərindən fərqlənməsinin səbəbi nədir? A) Bu rənglər müəllifin kəşfidir. B) O, nadir boyalardan istifadə edirdi. C) O, rəngləri təsadüfən seçirdi. D) O, rəngləri təbiətdən götürmürdü.
30. Azıx mağarasının V təbəqəsində aşkarlanan yarımdairə formalı hörgü nəyin bünövrəsi hesab olunur? A) Sahəsi 15 kv m-ə yaxın olan süni qurğunun. B) 10-12 nəfərlik Neandertal komalarının. C) Qəbilə başçısına məxsus böyük evin. D) Müdafiə məqsədli hasarın.
31. Neolit dövründə tikililərin planlaşdırılması və materialları haqqında mətn nə deyir? A) Tikililər dairəvi və ya yarımqövs düzbucaqlı planlı olaraq gil plitələrdən və ya çiy kərpicdən ucaldılırdı. B) Tikililər yalnız daşdan hörülürdü və dördkünc planlı idi. C) Tikililər yüngül materiallardan, məsələn, ağacdan hazırlanırdı. D) Tikililər möhkəm daş bünövrə üzərində möhrəgil divarlarla tikilirdi.
32. Mətn müəllifinin fikrincə, 'bağışla' kəlməsini deməyin nəticəsi nədir? A) Münaqişənin daha da dərinləşməsi B) Adamın qəzəbinin artması C) Ürəyin daha da sərtləşməsi D) Kinin, qəzəbin soyuması və münaqişənin aradan qalxması
33. Mətnə əsasən, Azərbaycanda suyun müqəddəsliyi hansı sahələrdə özünü göstərir? A) Yalnız el-oba mərasimlərində B) Şifahi xalq ədəbiyyatında, adət-ənənə və inanclarda C) Təkcə Novruz bayramında D) Əsasən Kövsəc bayramında
34. Plastik butulkaların tərkibində olan və ürək-damar, diabet xəstəlikləri riskini artıran birləşmə hansıdır? A) Bisfenol B B) Bisfenol A C) Polietilen D) Polipropilen
35. Britaniyalı alimlərin tədqiqatına görə, hansı məişət əşyaları ölümcül xəstəliklərin inkişafına səbəb ola bilər? A) Metal qablar B) Şüşə butulkalar C) Plastik butulkalar D) Keramika qablar
36. Çanaqqalanı ölümsüzləşdirən əsas amil nə idi? A) Əsgərlərin sayı B) Silahların texniki təkmilliyi C) Düşmənin zəifliyi D) Türk millətinin mənəvi gücü və birliyi
37. Şeirdə "Qayalar dayanıb heykəllər kimi" ifadəsi ilə nəyə nail olunur? A) Qayaların hərəkətsizliyi vurğulanır B) Qayaların möhkəmliyi və əzəməti heykəllərlə müqayisə edilir C) Qayaların rəngi təsvir edilir D) Qayaların forması təsvir edilir
38. Səməd Vurğunun "Ananın öyüdü" şeiri ilə "Çanaqqalanı ölümsüzləşdirən ruh" mətninin ümumi mövzusu nədir? A) Müharibənin dəhşətləri B) Ana-uşaq münasibətləri C) Vətənpərvərlik və Vətən uğrunda fədakarlıq D) Tarixi hadisələrin təhlili
39. Nigar xanım 1914-cü ildə qadınlara müraciətində onları nəyə çağırırdı? A) Ərlərinə dəstək olmağa və mübarizliyə B) Yaralılara kömək etməyə C) Ana dilini qorumağa D) Təhsil almağa
40. Möhbəddin Səmədin "Yaddaşımızın yaşıdları" kitabından götürülmüş bu parçada Səttar Bəhlulzadənin hansı xüsusiyyəti vurğulanır? A) Onun qeyri-adi yaradıcılığı B) Onun təvazökarlığı C) Onun xarici dilləri bilməsi D) Onun musiqiyə olan marağı
41. Nigar xanımın atası Hüseyn Əfəndinin Tiflisdə tutduğu vəzifə hansı idi? A) Qafqaz Dini idarəsinin müftisi B) Qori seminariyasının müəllimi C) Müsəlman alayının komandiri D) Azərbaycan dili müəllimi
42. Mətnə əsasən, Üzeyir Hacıbəylinin “müəllim-vətəndaş” olmaq istəyi nə ilə bağlı idi? A) Rus dilində təhsil verərək rus mədəniyyətini yaymaqla. B) Vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirərək məktəblər üçün ana dilində dərs kitabları tərtib etməklə. C) Bəstəkar və yazıçı olaraq xalqına xidmət etməklə. D) Xarici dilləri öyrənərək beynəlxalq əlaqələr qurmaqla.
43. F.Əttarın 4-cü nəsihətində "Verdiyi öyüdə şəxsən özü əməl edən, onu başqalarına da dinlədə bilər" fikri hansı prinsipə əsaslanır? A) Təbliğatın gücü. B) Nümunəvi davranışın təsiri. C) Cəza mexanizminin tətbiqi. D) Məcburi itaətin zəruriliyi.
44. İgid əsgərin "gözlərimi görəcəklərimi gördükdən sonra itirdim..." sözləri nəyə işarə edirdi? A) Onun görmə qabiliyyətini itirməsinə B) Vətən qarşısındakı borcunu yerinə yetirdiyinə C) İngilis zirehli gəmisi "Queen Elizabeth"ə verdiyi zədəyə D) Müharibənin çətinliklərinə
45. Şeirin "Bağrına bas bu torpağı isti bir qucaq kimi, Dəniz kimi dalğalan, çağla gur bulaq kimi. Bakı nefti Xəzərdə alışsın çıraq kimi, Dünyanı nurlandıran çilçıraq üçün yaşa!" hissəsində şair hansı ideyanı önə çəkir? A) Azərbaycanın təbii sərvətlərinin və coğrafi mövqeyinin əhəmiyyəti, bu sərvətlərlə dünyanı işıqlandırmaq ideyası. B) Xəzər dənizinin çirklənməsi və neft hasilatının ekoloji fəlakətə səbəb olması. C) Azərbaycanın dənizlə əhatə olunmuş bir ölkə olması və bu səbəbdən əhalinin dənizə yaxın yaşaması. D) Bakı neftinin dünya bazarına çıxarılmasının çətinlikləri və bu sahədəki problemlər.
46. Referat hazırlamaq üçün material toplamaq mərhələsində nə etmək lazımdır? A) Mövzu ilə bağlı lazımi materialları toplamaq, mənbələri qeyd etmək, ən uyğun olanı seçmək, şəkil və sitat toplamaq, materialların suallara uyğunluğunu yoxlamaq. B) Yalnız mövzu ilə bağlı materialları toplamaq və mənbələri qeyd etmək. C) Ən uyğun materialları seçmək və şəkil, sitat toplamaq. D) Toplanmış materialların suallara uyğunluğunu yoxlamaq və mənbələri qeyd etmək.
47. Yaqut əl-Həməvi Azərbaycandakı bağlar və çaylar haqqında nə yazır? A) Bağlar azdır, çaylar isə quruyur. B) Bağlar və çaylar çoxdur, lakin su keyfiyyətsizdir. C) Heç bir yerdə buradakı qədər bağlar və bu qədər çox çay və bulaqlar görməmişəm. D) Bağlar mövcuddur, lakin çaylar yalnız dağlıq ərazilərdə axır.
49. Amerikalı rəssam Səttar Bəhlulzadənin əsərlərində akademizm olmadığını, onların təbii istedadın məhsulu olduğunu söyləyərkən nəyi nəzərdə tutur? A) Əsərlərin savad gücünə deyil, ilham gücünə yaradıldığını B) Əsərlərin texniki cəhətdən zəif olduğunu C) Əsərlərin məktəb təhsili olmadan yaradıldığını D) Əsərlərin yalnız təbiəti olduğu kimi təsvir etdiyini
51. Musiqi müəllimi Pekkerin dediyinə görə, hansı tələbələr musiqi dərslərində daha fəal idilər? A) Rus dilində danışan bütün tələbələr. B) Xarici rəqsləri öyrənən tələbələr. C) Üzeyir Hacıbəyli, Əli Terequlov, Zülfüqar Hacıbəyov. D) Orkestrdə çalan tələbələr.
52. Şeirdə "Gözəllik adlanan möcüzəyəm mən" misrasında şair təbiəti nəyə bənzədir? A) Bir möcüzəyə B) Bir şah əsərə C) Bir sənət əsərinə D) Bir ilahi qüvvəyə
53. Söhbət üçün seçilən yerin xüsusiyyəti nə idi və bu, nəyi sübut etmək üçün ən yaxşı yer idi? A) Böyük bir idman zalı idi; idmanın sağlamlıq üçün faydasını sübut etmək üçün. B) Səbəti olmayan bir basketbol salonu idi; həyatda hədəfin vacibliyini sübut etmək üçün. C) Açıq bir meydança idi; azadlığın əhəmiyyətini sübut etmək üçün. D) Sinif otağı idi; təhsilin rolunu sübut etmək üçün.
54. E.ə. III minilliyin birinci yarısında yaylaq-köç heyvandarlığına keçidlə bağlı olaraq hansı tip məskənlər yaranmağa başlamışdır? A) Yay otlaqlarının yaxınlığında salınan məskənlər (məsələn, Cinlitəpə, Dəlidağ). B) Qalalar və müdafiə istehkamları. C) Böyük ticarət mərkəzləri. D) Dərin mağaralarda və yeraltı sığınacaqlarda.
55. Mətnə əsasən, 'bağışlamağı bacarmaq' nə üçün vacibdir? A) Qəzəbi soyutmaq üçün B) Münaqişələri bitirmək üçün C) Kini unutmaq üçün D) Özümüz də bağışlanmaq üçün
56. Üzeyir bəy kimə məktub yazdığı şeirin iki bəndinə yazdığı romans yarımçıq qalmışdır? A) Nigar xanıma B) Səadət xanıma C) Qızlar İnstitutunun direktoruna D) Əliağa Şıxlinskaya